ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը և ԵՄ մտնելը կհանգեցնի Հայաստանի տնտեսության փլուզման․ Սամվել Կարապետյան

2025թ. ապրիլի 12-ին Հայ գործարարների ասոցիացիայի (ՀԳԱ) կողմից կազմակերպված բիզնես ֆորումի շրջանակում տեղի ունեցավ հերթական հանդիպումը Մոսկվայում։ Ռուսաստանի եւ Հայաստանի բիզնես շրջանակների ներկայացուցիչները քննարկեցին աշխարհքաղաքական եւ տնտեսական ներկա պայմաններում հայկական բիզնեսի արդի խնդիրներն ու հեռանկարները։

Միջոցառմանը ներկա էին հայկական բիզնեսի երկու հարյուրից ավելի ներկայացուցիչներ՝ Հայաստանից եւ Ռուսաստանից: Միջոցառման գործնական մասում բացման խոսքով հանդես եկավ «Տաշիր» ընկերությունների խմբի նախագահ, Հայ գործարարների ասոցիացիայի նախագահ Սամվել Կարապետյանը։

Նա նշեց, որ հայ գործարարների համայնքը մնում է Հայաստանի տնտեսական բարգավաճման հիմքը՝ դրսեւորելով միասնություն եւ համախմբվածություն:

«Այս անհանգիստ ժամանակներում մենք տեսնում ենք, թե ինչպես են Ռուսաստանում հայ գործարարները ոչ միայն ամրապնդում իրենց դիրքերը բիզնեսում, այլեւ ակտիվորեն աջակցում իրենց պատմական հայրենիքին՝ ստեղծելով նոր աշխատատեղեր, ներդրումներ կատարելով տնտեսության առանցքային ոլորտներում, խթանելով Հայաստանի եւ Ռուսաստանի միջեւ առեւտրատնտեսական կապերի զարգացումը։ Այս միասնությունն էլ հենց մեր ուժն է, որը հաստատում է, որ չնայած բոլոր մարտահրավերներին, հայ գործարար համայնքը մնում է Հայաստանի տնտեսական կայունության եւ բարգավաճման հուսալի հենարանը»,-ընդգծել է Կարապետյանը։

Միջոցառման ընթացքում բանախոսների քննարկման հիմնական թեման Հայաստանի՝ ԵՄ-ին անդամակցության հեռանկարն էր։ Սահմանելով Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության կայունության եւ զարգացման գործում ԵԱՏՄ առանցքային դերը՝ Սամվել Կարապետյանը կարեւորել է միության հետագա ամրապնդումը. «Հայաստանի անդամակցությունը Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) առանցքային դեր ունի հանրապետության տնտեսության կայունության եւ զարգացման գործում։ 2024 թվականի ընթացքում Հայաստանի՝ ԵԱՏՄ երկրների հետ առեւտրաշրջանառությունը մեծացել է՝ հասնելով 12,7 մլրդ ԱՄՆ դոլարի։ Միեւնույն ժամանակահատվածում ԵՄ-ի հետ կրճատվել է 14%-ով եւ կազմել 2 մլրդ դոլար»,- նշել է Կարապետյանը։

Նրա կարծիքով այս թվերը հստակ ցույց են տալիս, որ ԵԱՏՄ-ն ապահովում է Հայաստանի արտաքին առեւտրաշրջանառության հիմնական բաժինը եւ հանդիսանում է նրա հիմնական առեւտրային գործընկերն ու երկրի տնտեսական կայունության հիմքը։

«ԵԱՏՄ-ից դուրս գալը եւ դեպի Եվրամիություն կողմնորոշվելու փորձերը կարող են լուրջ տնտեսական հետեւանքների հանգեցնել»,- ընդգծեց Սամվել Կարապետյանը։

Բացի այդ, Հայ գործարարների ասոցիացիայի նախագահն ընդգծել է, որ Ռուսաստանը երկրի էներգետիկ անվտանգության երաշխավորն է. «Այսօր Ռուսաստանը Հայաստանի տնտեսության համար էներգառեսուրսների առանցքայինմատակարարն է։ Գազն ու նավթամթերքը մատակարարվում են կայուն եւ կայացածխողովակներով՝ Հայաստանի համար ձեռնտու պայմաններով։ Եթե Հայաստանըդուրս գա Եվրասիական տնտեսական միությունից, ապա գների եւմատակարարումների կարգավորման միասնական մեխանիզմները կդադարենգործել, ինչը նշանակում է, որ կբարձրանան գազի, նավթամթերքի եւէլեկտրաէներգիայի գները: Այսինքն՝ Հայաստանի ողջ տնտեսությունը կարող էլուրջ հարվածի ենթարկվել, որը կարող է հանգեցնել տնտեսության առանձինհատվածների կաթվածահարմանը եւ երկրի տնտեսական համակարգիկայունության խաթարմանը։ Կարեւոր է հասկանալ, որ էներգետիկանվտանգությունը միայն տնտեսական հարց չէ, այլ ռազմավարական գործոն,որից կախված է երկրի ապագան։ Եվ ցանկացած քայլ, որը կարող է վտանգի տակդնել անվտանգությունը, պետք է մանրակրկիտ հաշվի առնվի՝ ելնելով ոչ թեկարճաժամկետ քաղաքական հաշվարկներից, այլ ազգային իրական շահերից»։

«Տաշիր» ընկերությունների խմբի հիմնադիրը կարեւորել է նաեւ ռուսաստանյան ներդրումների դերը. «Ռուսաստանը պահպանում է Հայաստանում ամենամեծ ներդրողի կարգավիճակը՝ ստեղծելով նոր ձեռնարկություններ եւ աշխատատեղեր, եւ մենք պարտավոր ենք ամրապնդել այս ռազմավարական ներդրումային միությունը: Ես կարծում եմ, որ ներդրումների հարցը միայն տնտեսական չէ, այն ապագայի հարց է, իսկ ընտրությունը պետք է կատարվի ազգային, Հայաստանի յուրաքանչյուր քաղաքացու իրական շահի` հավասարակշռված հաշվարկների հիման վրա»։

ՀԳԱ-ի հիմնադիրը նաեւ չշրջանցեց երկրների միջեւ մշակութային կապերի հարցը. «Մեր ժողովուրդներն ընդհանուր արժեքներ, բարեկամության եւ համագործակցության դարավոր ավանդույթներ ունեն։ Միլիոնավոր հայեր ապրում եւ աշխատում են Ռուսաստանում՝ նպաստելով երկու երկրների զարգացմանը, իսկ Ռուսաստանը մնում է հայկական սփյուռքի հիմնական երկիրը»։

Եզրափակելով խոսքը՝ Կարապետյանը եւս մեկ անգամ ներկաների ուշադրությունը հրավիրեց երկրի զարգացման հեռանկարների վրա. «ԵՄ-ի հետ համագործակցությունը հնարավոր է եւ անհրաժեշտ, սակայն ոչ ԵԱՏՄ-ում կորուստների գնով։ Մենք կարող ենք եւ պետք է գործող համաձայնագրերի շրջանակներում շարունակենք խորացնել ԵՄ-ի հետ համագործակցությունը, սակայն առանց վտանգի տակ դնելու մեր ռազմավարական շահերը եւ տնտեսական կայունությունը։ Հայաստանի ապագան եւ բարգավաճումը ուղղակիորեն կախված են իրական տնտեսական ցուցանիշների վրա հիմնված` հավասարակշռված եւ մտածված որոշումներից։ Համոզված եմ, որ Հայաստանի զարգացման ուղին պետք է ընտրենք ոչ թե հույզերի ու գեղեցիկ խոստումների, այլ թվերի ու փաստերի հիման վրա։ Մենք մեզ չենք կարող թույլ տալ եւս տասնամյակներ զբաղվել փորձարկումներով: Մեր ընտրությունը պետք է լինի հավասարակշռված, ճշգրիտ եւ առանց սխալների` այնպիսին, որն արդեն այսօր կտա իր արդյունքը եւ կդնի երկրի ապագայի ամուր հիմքերը»:

Բիզնես ծրագիրը շարունակվեց ՀԳԱ-ի վերջին ամիսների աշխատանքի ամփոփմամբ, ինչպես նաեւ այլ բանախոսների ելույթներով, այդ թվում՝ Եվրասիական զարգացման բանկի ավագ գործադիր տնօրեն Սերգեյ Իգնատովի, Heritage and Progress հիմնադրամի նախագահ Արամայիս Քամալովի, Սոչիի քաղաքային ժողովի պատգամավոր Սոս Մարտիրոսյանի, ինչպես նաեւ Հայ առաքելական եկեղեցու ներկայացուցիչ՝ Ռուսաստանի եւ Նոր Նախիջեւանի թեմի առաջնորդ` զրաս արքեպիսկոպոս Ներսիսյանի ելույթներով։

Հայ գործարարների ասոցիացիա

Հայ գործարարների ասոցիացիան հիմնադրվել է 2019 թվականին՝ նպատակ ունենալով ամբողջ աշխարհի հայ ձեռներեցների միջեւ մի արդյունավետ գործարար միջավայր ստեղծել։

Կարճ ժամանակում ասոցիացիան կարողացել է ընդհանուր նպատակների շուրջ հավաքել այազգի բազմաթիվ ձեռնարկատերերի, ովքեր տասնամյակներ շարունակ նպատակաուղղված աշխատել են Հայաստանի եւ աշխարհի միջեւ ամուր կապեր ստեղծելու ուղղությամբ եւ մինչ օրս նրանք շարունակաբար աշխատում են դրանք ամրապնդելու եւ զարգացնելու ուղղությամբ։

Ամբողջ աշխարհում ակտիվ բիզնես ցանցի ստեղծումը Ասոցիացիայի ռազմավարական նպատակն է։ Արդեն իսկ բացառիկ պայմանագրեր են կնքվել տարբեր երկրների գործարար համայնքների, պետական կառույցների եւ առաջատար ընկերությունների հետ։ Ասոցիացիայի անդամները ոչ միայն ներկայիս հաջողակ ձեռներեցներն են, այլ նաեւ դրա ապագա անդամներն են, որոնց զարգացման համար Ասոցիացիան մի շարք կրթական միջոցառումներ է մշակել:

armassociation.com

«Տաշիր» ընկերությունների խումբ

«Տաշիր»-ը ռուսաստանյան ամենախոշոր դիվերսիֆիկացված` արդյունաբերական եւ ինարարական խմբերից մեկն է, որը ներառում է մոտ 200 ընկերություններ եւ ձեռնարկություններ, որոնք գործում են Ռուսաստանի տնտեսության տարբեր ոլորտներում։ Իր հիմնադրումից ի վեր՝ 1999 թվականին եւ ավելի քան 20 տարի շարունակ, «Տաշիր»-ն անշեղորեն ավելացնում է իր ակտիվները Ռուսաստանի շինարարության եւ զարգացման շուկայում՝ միաժամանակ իր բիզնեսը հաջողությամբ ընդլայնելով այլ ոլորտներում՝ ֆինանսներ, էներգետիկա, արդյունաբերություն, մանրածախ եւ ռեստորանային բիզնես, զվարճանքի ոլորտ եւ այլն: Խումբն ընդգրկված է Ռուսաստանի հարյուր խոշոր մասնավոր ընկերությունների ցանկում։

Աշխատակիցների ընդհանուր թիվը գերազանցում է 45 հազարը։ Գործունեության աշխարհագրությունն ընդգրկում է Ռուսաստանի եւ հարեւան երկրների 51 քաղաքներ։ Ընկերության հիմնադիրն ու նախագահը Սամվել Կարապետյանն է։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Մոսկվայում։