Վիտամինների պակասը օրգանիզմում. պատճառներ և նշաններ

Aysor.am-ի փոխանցմամբ՝ սննդակարգում վիտամինների առկայությունը հաճախ բնական է թվում, հատկապես, եթե թարմ բանջարեղենն ու մրգերը պարբերաբար ներառված են մենյուում։ Բայց արդյոք դրանք բավարա՞ր են առողջությունը պահպանելու համար։

Ցավոք սրտի, նույնիսկ ամենամտածված ու ճիշտ դիետան չի երաշխավորում, որ օրգանիզմը կհամալրվի իրեն անհրաժեշտ բոլոր նյութերով։

Սննդի ոչ պատշաճ պատրաստումը ևս կարող է հանգեցնել նման խնդրի. Թարմ բանջարեղենային աղցանը ճաշից կամ ընթրիքից մեկ ժամ առաջ պատրաստելու դեպքում զրկվում է վիտամին C-ի գրեթե կեսից: Այս նյութը արագ քայքայվում է լույսի և թթվածնի հետ շփման դեպքում, ուստի նման աղցանը՝ որպես վիտամինային արտադրանք, դառնում է գրեթե անօգուտ:

Նույնը կարելի է ասել արտադրանքի ջերմային մշակման մասին։ Օրինակ, երկար եռալով շատ օգտակար նյութեր ոչնչացվում կամ վերածվում են այնպիսի ձևի, որը նվազեցնում է մարսողությունը։ Կանաչիի կամ բանջարեղենի մանրակրկիտ լվացումը թեև մաքրում է դրանք, բայց միևնույն ժամանակ լվանում է ջրում լուծվող վիտամինների զգալի մասը։

Օրգանիզմում վիտամինների պակասը կարող է տարբեր դրսևորումներ ունենալ։ Ամենից հաճախ դեֆիցիտը կապված է թերսնման և այնպիսի հանգամանքների հետ, որոնք հանգեցնում են վիտամինների անհրաժեշտության ժամանակավոր աճի (օրինակ՝ հղիություն կամ հիվանդությունից հետո վերականգնում):

Վիտամինների ոչ նորմալ մատակարարումը կարող է դրսևորվել տարբեր ձևերով, բայց, որպես կանոն, ախտանշանները սահմանափակվում են տհաճությամբ, մրսածության նկատմամբ զգայունության բարձրացմամբ և տոնուսի նվազմամբ:

Հիպովիտամինոզ. Սա վիտամինների ավելի ցայտուն դեֆիցիտ է, բայց այն դեռ չի կարելի կրիտիկական անվանել։ Մարմինը դեռևս պահպանում է ճարպային լուծվող վիտամինների որոշ պաշարներ, իսկ ջրում լուծվող վիտամինները գալիս են սննդի հետ: Բայց այն այլևս բավարար չէ մարմնի բոլոր գործառույթների պահպանումն ապահովելու համար։

Որպես կանոն, այն արտահայտվում է ուժի նկատելի կորուստով, տեղեկատվություն հիշելու ունակության և ախորժակի նվազմամբ, քնի խանգարմամբ։ Բայց այս ախտանշանները ոչ սպեցիֆիկ են և առաջանում են բազմաթիվ այլ հիվանդությունների դեպքում, ուստի բավականին հազվադեպ է ճշգրիտ որոշել հիվանդությունների պատճառը:

Ավիտամինոզ. Սա օրգանիզմում վիտամինների ամենալուրջ դեֆիցիտն է, որը զարգանում է երկարատև թերսնման, չափազանց խիստ դիետաների, մի շարք հիվանդությունների և այլ պատճառներով։ Սովորաբար անձի գանգատները՝ անամնեզի տվյալների հետ համատեղ, հստակ ցույց են տալիս խնդրի աղբյուրը՝ վիտամինի կամ մի ամբողջ խմբի անբավարարություն։

Օրգանիզմում վիտամինային անբավարարության պատճառները կարելի է բաժանել մի քանի խմբի.

Սննդառության խանգարումներ. Սա ամենատարածված պայմանն է, երբ զարգանում է սննդանյութերի անբավարարություն:

Սննդամթերքի ոչ պատշաճ վերամշակում, պահպանում կամ պատրաստում, ինչը հանգեցնում է դրանում առկա վիտամինների ոչնչացմանը։

Սննդակարգում մեծ քանակությամբ ապրանքների պարունակությունը, ինչը բացասաբար է անդրադառնում մարսողության վրա (օրինակ՝ շաքարավազ, որը փոխում է աղիքային միկրոֆլորայի կազմը):

Որոշակի հանգամանքներում մարդու օրգանիզմը սովորականից ավելի շատ վիտամինների և հանքանյութերի կարիք ունի: Սա հաճախ նկատվում է սթրեսի, ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության, ժամանակի կամ կլիմայական գոտիների հաճախակի փոփոխության ժամանակ, վտանգավոր արդյունաբերություններում աշխատելիս և այլ պայմաններում։

Առողջությունը պահպանելու համար կարևոր է օգտագործել հավասարակշռված կազմով վիտամինային խմբեր:

Հակաբիոտիկների և լուծողականների երկարատև օգտագործումը նույպես կարող է հանգեցնել վիտամինների պակասի:

Ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունները, ինչպես նաև այլ համակարգերի և օրգանների քրոնիկական հիվանդությունները կարող են խանգարել վիտամինների կլանմանը, հանգեցնել դրանց արտազատմանը մարմնից կամ մեծացնել այդ նյութերի անհրաժեշտությունը:

Անբավարարության բոլոր դրսևորումների շարքում ամենակարևորը մարմնի առաջին «ազդանշաններն» են։ Հետևաբար, պետք է ուշադրություն դարձնել վիտամինի հնարավոր անբավարարության հետևյալ ախտանիշներին՝

ընդհանուր անբավարարություն (քնկոտություն, գլխացավ, ախորժակի նվազում կամ բացակայություն),

հաճախակի մրսածություն,

մաշկի, մազերի և եղունգների չորություն, փխրունություն, քոր, ցան,

դեպրեսիա, անբացատրելի դյուրագրգռություն կամ, ընդհակառակը, ապատիա: