Լրահոս

Քոչարյան-Պուտին առաջին հանդիպումը ու ինչու էր Պուտինն իր աշխատասենյակից Քոչարյանի ներկայությամբ զանգահարել Չուբայսին Սիրելի ընկերներ, ինչպես եւ խոստացել էի՝ շարունակում եմ հրապարակել նախագահ Քոչարյանի կառավարման տարիների ուշագրավ դրվագները։ Նախորդ անգամ պատմել էի Քոչարյան-Պուտին հարաբերությունների մի բարդ դրվագի մասին, այսօր կներկայացնեմ, թե ինչպես են երկու երկրների ղեկավարների միջեւ ձեւավորվել վստահելի գործընկերային հարաբերություններ։ Քոչարյանի առաջին հանդիպումը Պուտինի հետ տեղի է ունեցել 2000թ․ մայիսին Մինսկում՝ ԱՊՀ գագաթնաժողովին։ Քոչարյանն իր գրքում գրում է, որ Պուտինը բոլորովին նման չէր իշխողական Ելցինին, շփման մեջ մեղմ էր, փոխվստահության վրա հիմնված, տրամադրում էր անկեղծության, ուներ լավ բանակցային ռեակցիա ու հումորի նուրբ զգացում, իրեն պարզ էր պահում, չէր պարծենում նախագահի կարգավիճակով, օգնականների հետ վերաբերվում էր ընդգծված քաղաքավարի ու ջերմ։ Ուշագրավ է հատկապես 2002թ․-ի մայիսին Կրեմլում Քոչարյան-Պուտին հանդիպումը։ Հայաստանի հետ հարաբերությունների համար պատասխանատու ՌԴ ԱԳՆ աշխատակցի՝ Պուտինի համար պատրաստած տեղեկանքի համաձայն Հայաստանում հօգուտ բրիտանացիների խորամանկությունների են գնացել։ Տեղեկանքի՝ ապատեղեկատվություն պարունակելու հանգամանքը, Քոչարյանի առաջարկությամբ, Պուտինի հետ հեռախոսազրույցում փաստում է Չուբայսը։ Զանգը Պուտինն անում է իր աշխատասենյակից՝ Քոչարյանի ներկայությամբ։ Միջադեպից հետո ապագա խնդիրներից խուսափելու համար Քոչարյանն առաջարկում է պարզել, թե որտեղից են նման տեղեկանքներ հայտնվում ՌԴ նախագահի սեղանին։ Ու այդ հանդիպումից հետո, երբ Հայաստանի վերաբերյալ ՌԴ որեւէ գերատեսչություն որեւէ զեկույց էր պատրաստում, Պուտինը դրանց քաղվածքները տալիս էր Քոչարյանին կարդալու եւ ընդգծելու համապատասխանության կամ անհամապատասխանության հարցը։ Քոչարյանն իր գրքում ընդգծում է, որ գնահատելով Պուտինի այդ վստահությունը երկար տարիներ քննարկվող ոչ մի թեմայի վերաբերյալ թույլ չի տվել աղավաղումներ, իսկ հայկական կողմի դիրքորոշումը միշտ բացատրել է հստակ, առանց գեղեցկացնելու ու գունավորելու։ Տեսանյութը ԱՊՀ գագաթնաժողովներից մեկից է՝ նախագահի կարգավիճակում Քոչարյան-Պուտին վերջին հանդիպումներից։

ArmLur.am-ի բացառիկ տեղեկությունների համաձայն՝ ԱԻ նախարար Անդրանիկ Փիլոյանը քիչ առաջ ձերբակալվեց: Ինչպես ավելի վաղ հայտնել էինք, Հակակոռուպցիոն կոմիտեում ԱԻՆ պաշտոնատար անձանց կոռուպցիոն գործողությունների փաստի առթիվ հարուցված քրեական գործով մոտ ԱԻՆ 150 աշխատակից է հարցաքննվել, որոնց մեծ մասին մեղադրանք է առաջադրվել եւ մոտ 5-ից ավելի անձ էլ կալանավորվել է: Մասնավորապես, ԱԻՆ-ի պաշտոնյաները տարբեր անձանց պաշտոնների նշանակման գործընթացում կոռուպցիոն գործարքների են գնացել ու շղթան, ըստ լուրերի, հասնում է մինչեւ ԱԻՆ նախարար Անդրանիկ Փիլոյանին:

Չափազանց լարված է գնահատել իրավիճակը Արցախի առաջնագծում Արցախի խորհրդարանի պատգամավորը: Երևանում Մետաքսե Հակոբյանը պատմել է, որ ադրբեջանցիների որևէ գործողությունից չեն զարմանում արցախցիները, ավելի քան 30 տարի է ճանաչում են թշնամուն: Ստեփանակերտում զարմացած են, որ Հայաստանի իշխանությունը հայտարարություններից բացի ոչինչ չի անում հայկական Արցախը պաշտպանելու համար՝ այդ պարտավորությունը թողնելով ռուս խաղաղապահներին:

«Տխրահռչակ Խաղաղության պայմանագրով մենք պարտավորված ենք լինելու ճանաչել հարևան պետության՝ Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, բնականաբար, նաև Արցախը՝ որպես Ադրբեջանի մաս։ Ադրբեջանը հավակնություններ ունի նաև Հայաստանի որոշ մարզերից իրեն տարածքներ միացնելու հարցում, այդ թվում՝ Սյունիքից, Արարատից, Տավուշից, Գեղարքունիքից։ «Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասել է ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը՝ նշելով, որ, մասնավորապես, Տավուշից և Արարատից հնարավոր հանձնվող տարածքները) միջպետական կարևորագույն մայրուղիների վրա են լինելու։ Հետևաբար, սա ոչ թե հավերժ պատերազմի, այլ հավերժ ստրկության հեռանկար է բացելու Հայաստանի համար», Նրա փոխանցմամբ՝ այսպիսով, Հայաստանն ընկնում է մի ծուղակի մեջ, որտեղ թուրք -ադրբեջանական տանդեմը դառնում է թելադրող, մի կողմից՝ ռազմական, մյուս կողմից՝ տնտեսական. «Այս իրավիճակում, Ադրբեջանից ցանկացած պահին տարատեսակ ռազմական սպառնալիքներ կարող են ուղղվել Հայաստանի ուղղությամբ, մյուս կողմից՝ առկա է լինելու թուրքական կապիտալի էքսպանսիան։ Սա մեզ խոստանում է, մոտավորապես, Աջարիայի ճակատագրով մի հեռանկար, որից, եթե անգամ, փորձես դուրս գալ, համապատասխան լծակներ չես ունենալու։ Թուրքիան հոգ կտանի, որպեսզի տեղի պետական հաստատությունները, որոնց ղեկավարները ձևավորվում են ընտրությունների արդյունքով, ՔՈ-ների և նմանօրինակ այլ կազմակերպությունների տեսքով, թուրքական լոբինգ իրականացնեն, իսկ դրանց պատգամավորներն ակտիվորեն սպասարկեն թուրք – ադրբեջանական տանդեմի շահերը մեր երկրում։ Այլ կերպ ասած՝ իշխանություններն, ուղղակիորեն, հանձնվելու է այդ երկու պետություններին։ Ես դժվարանում եմ ասել, թե ո՞վ կազատագրի Հայաստանն այդ լծից և ե՞րբ կազատագրեն, եթե դա, առհասարակ, հնարավոր լինի։ Հետևաբար, այդ պայմանագրի հիմնական վտանգը ոչ թե հավերժ պատերազմն է, այլ հավերժ ստրկությունը՝ թշնամի երկու երկրից»։ Վերոհիշյալ տխուր հեռանկարի միակ խոչընդոտները, ստեղծված իրավիճակում, ըստ Հայկ Նահապետյանի, մի կողմից՝ Ռուսաստանի Դաշնությունն է, մյուս կողմից՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը. «Եթե թուրք- ադրբեջանական այս դավադիր պլանին, որ կոչվում է «Խաղաղության դարաշրջանի բացում», որևէ հակազդեցություն լինի, ապա, առաջին հերթին, դա պետք է սպասել ռուսական կողմից։ Այդ հակազդեցության դրսևորմանն, արդեն այսօր, մենք ականատես եղանք՝ Ադրբեջանում ՌԴ-ի դեսպանի արած հայտարարությամբ։ Խնդրում եմ, ծանոթացեք այդ հայտարարության բովանդակությանը և հրապարակեք այն ձեր լրատվամիջոցի էջերում», - ամփոփելով զրույցն, ասում է ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը։ Տեղեկացնենք, որ Ադրբեջանում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպան Միխայիլ Բոչարնիկովն այսօր բարձրաձայնել է իր դժգոհությունը՝ ադրբեջանական մամուլում հակառուսական տրամադրությունների գեներեցման կապակցությամբ. «Բազմիցս ստիպված ենք եղել ադրբեջանական իշխանությունների ուշադրությունը հրավիրել տեղական զանգվածային լրատվամիջոցներով լայնորեն տարածվող հակառուսական հիստերիայի վրա։ Ակնկալում ենք նաեւ, որ այն կդադարեցվի»,- ասել է դեսպան Բոչարնիկովը։

Հայաստանի ԱԳՆ-ը չի կարողացել տրամադրել որեւէ հստակ հետազոտություն, որը հիմք է տվել ՀՀ արտաքին գործերի նախարարին հայտարարել, թե Հայաստանի բնակչությունը ցանկանում է կարգավորել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ: Հիշեցնենք, որ Արարատ Միրզոյանը նման վիճարկելու հայտարարությամբ էր հանդես եկել «Անադոլու» գործակալությանը տված հարցազրույցում՝ ասելով. «Հայաստանի բնակչությունն, ընդհանուր առմամբ, ցանկանում է կարգավորել հարաբերությունները: «Փաստինֆո»-ն գրավոր հարցում էր ուղարկել ԱԳՆ՝ պարզելու, թե այդ հայտարարությունը եղել է նախարարի կարծիքը, թե այն հիմնված է հետազոտության, սոցհարցման արդյունքների վրա։ Ու խնդրել հայտնել, թե ում կողմից եւ երբ է կատարվել այդ հետազոտությունը, ինչ հարցերի շրջանակ է ուսումնասիրվել ու ինչ արդյունքներ են արձանագրվել։ Միաժամանակ խնդրել էինք տրամադրել նաեւ արտգործնախարարի հայտարարության համար հիմք հանդիսացած սոցհարցման կրկնօրինակը։ Սակայն պարզվեց, որ նախարարն ընդամենը ներկայացրել է իր կարծիքը, որը հիմնավորող հետազոտություն գոյություն չունի։ «Ի պատասխան Ձեր հարցման՝ տեղեկացնում ենք, որ «Անադոլու» գործակալությանը տված հարցազրույցում ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի կողմից նեկայացված այն կարծիքը, որ Հայաստանի բնակչությունը ցանկանում է կարգավորել հարաբերությունները Թուրքիայի հետ, հիմնված է հասարակական կարծիքի վերաբերյալ իրականացված հարցումների վրա, որոնք հասանելի են համացանցային բաց աղբյուրներում»,- նշված է ԱԳՆ-ի գրավոր պատասխանում։ Նկատենք, որ բաց աղբյուրներում առկա հարցման արդյունքները փաստում են հակառակի մասին, որ Հայաստանի հասարակությունն ամենևին էլ պատրաստ չէ ո՛չ Թուրքիայի, ո՛չ էլ Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների կարգավորմանը, ավելին՝ այդ երկու երկրները համարում են սպառնալիք Հայաստանի համար: Հիշեցնենք, որ ամերիկյան IRI կազմակերպությունը դեռևս 2021թ-ին հարցում էր իրականացրել՝ հայ հասարակության հանրային կարծիքը պարզելու համար: Ըստ ամերիկյան կազմակերպության հարցման արդյունքների՝ հարցվածների 90%-ը՝ Թուրքիան, և 77%-ը՝ Ադրբեջանը համարում են Հայաստանի համար գլխավոր քաղաքական սպառնալիք ներկայացնող երկրներ։ Հարցվածների միայն 29%-ն է կարծում, որ Թուրքիայի հետ պետք է հաստատվեն առանց նախապայմանների հարաբերությունները։ Հարցվածների շուրջ կեսը գտնում է, որ Թուրքիայի հետ պետք է սկսել երկխոսությունը, սակայն Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը պետք է մնա մեր օրակարգում, իսկ 48%-ը նաև կարծում է, որ Հայաստանը պետք է առաջադրի իր նախապայմանները։ Այսպիսով՝ արտգործնախարարությունն իր գրավոր պատասխանով ապացուցել է, որ Արարատ Միրզոյանը չի ունեցել որեւէ հիմք նման վիճարկելու հայտարարություն անելու համար։

34-ամյա Գայանեն Արցախի Խրամորթ գյուղի միակ կինն է, որ թշնամու հարձակումից հետո հրաժարվել է լքել գյուղը: Երեք անչափահաս երեխաներին ուղարկել է ապահով վայր, ինքը՝ մնացել: Չորս կողմից ասում են՝ դուրս արի գյուղից, Գայանեն միայն ամուսնուն է լսում. «Ամուսինս ասում ա՝ ինձ հետ մնա ու պայքարի»:

ՀՀ քննչական կոմիտեի Արարատի մարզային քննչական վարչությունում շարունակվում են ձեռնարկվել քննչական և դատավարական ակտիվ գործողություններ՝ Արտաշատ քաղաքի 62-ամյա բնակչի («Գազի Հովո» մականվամբ հայտնի Հովհաննես Ղազարյանի – խմբ․) նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի բոլոր հանգամանքները պարզելու ուղղությամբ, NEWS.am-ին տեղեկացնում են Քննչական կոմիտեից: ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների հետ համատեղ իրականացված մեծածավալ միջոցառումների արդյունքում պարզվել են քրեական գործով էական նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքներ, այդ թվում՝ շարժառիթը, առերևույթ հանցագործություն կատարած անձի ինքնությունը, ով Երևան քաղաքի՝ 1991 թ. ծնված բնակիչ է։ Քննությամբ փաստական տվյալներ են ձեռք բերվել այն մասին, որ դեպքից օրեր առաջ անձնական հարցերի շուրջ վիճաբանություն է տեղի ունեցել տուժողի և Երևանի բնակչի միջև: Վերջինս, վիճաբանության ժամանակ իրեն հասցված վիրավորանքի համար վրեժխնդիր լինելու մտադրությամբ, 2022թ. մարտի 28-ին՝ ժամը 20:40-ի սահմաններում, Արտաշատ քաղաքի Խանզադյան փողոցի շենքերից մեկի շրջակայքում հանդիպել է 62-ամյա տղամարդուն և իր մոտ ապօրինի պահվող հրազենից կրակոցներ է արձակել նրա ուղղությամբ՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքներ, և դիմել է փախուստի, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ դեպքի վայր ժամանած պատահական անցորդների կողմից տղամարդն անմիջապես տեղափոխվել է բժշկական կենտրոն և ժամանակին ցուցաբերված բուժօգնության շնորհիվ հաջողվել է փրկել նրա կյանքը: Նախաքննության ընթացքում ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչությունից տվյալներ են ստացվել այն մասին, որ ենթադրյալ հանցագործություն կատարած Երևան քաղաքի հիշյալ բնակիչը դեպքից անմիջապես հետո հատել է ՀՀ պետական սահմանը: Վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից որոշում է կայացվել՝ երիտասարդին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-104-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու և վերջինիս նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին: Միջնորդություն է ներկայացվել դատարան՝ նրա նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու վերաբերյալ: Նախաքննությունը շարունակվում է: Ձեռնարկվում են միջոցառումներ՝ վերջինիս հայտնաբերելու, վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայացնելու, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննություն ապահովելու ուղղությամբ: Հանձնարարություններ են տրվել հետաքննության մարմնին:

Արսեն Հարությունյանը հաղթեց թուրք ըմբշամարտիկին և դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում ընթացող Եվրոպայի առաջնությունում 61 կգ քաշային Արսեն Հարությունյանը եզրափակչում ժամանակից շուտ 15։3 հաշվով հաղթելով թուրք Սուլյման Աթլիին դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն։

Երևան-Բաքու խաղաղության պայմանագրի հնարավոր ստորագրումը կարող է վերջնականապես հայաթափել Արցախը:

Հայաստանի խորհրդարանում այսօր ՔՊ-ական պատգամավոր Արփի Դավոյանը պաշտպանել է Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանին, որը Արցախի գյուղերի վրա ադրբեջանական հարձակման օրը Վեդիում մասնակցում էր քարոզարշավի: «Պաշտպանության նախարարն է, հո գլխավոր շտաբի պետը չէ»,- ընդդիմությանը հակադարձել է ՔՊ-ականը: Ի դեպ, մեկ ամիսց ավելի է, որ հայկական բանակը գլխավոր շտաբի պետ չունի:

Ադրբեջանական զինված ուժերի հանցավոր գործողությունների հետևանքով մարտի 25-ին Փառուխ գյուղի և Քարագլուխ բարձունքի մոտ տարբեր աստիճանի վիրավորումներ ստացած հինգ անձինք շարունակում են ստացիոնար բուժում ստանալ Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) Հանրապետության բժշկական հաստատություններում։ Նրանց առողջական վիճակը գնահատվում է բավարար, գտնվում են կազդուրման փուլում, առաջիկա օրերին դուրս են գրվելու բուժհաստատություններից։ Երևան տեղափոխված երկու վիրավորներից մեկի վիճակը գնահատվում է թեթև, կյանքի համար վտանգներ չկան, երկրորդի վիճակը շարունակվում է մնալ ծայրահեղ ծանր։

Փոխվարչապետ Համբարձում Մաթևոսյանը Դուբայում հանդիպել է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների էկոնոմիկայի նախարար Աբդալլահ բին Տուկ ալ-Մարրիի հետ։ Հանդիպման ընթացքում կողմերը ներկայացրել են Հայաստանի և ԱՄԷ-ի ներդրումային միջավայրների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բարձր են գնահատել երկու երկրների միջև ձևավորված բարիդրացիական հարաբերությունները` խարսխված հայ և արաբ ժողովուրդների փոխադարձ համակրանքի և վստահության վրա: Աբդալլահ բին Տուկ ալ-Մարրին կարևորել է երկու երկրներում առկա ներդրումային հնարավորությունների մասին տեղական գործարար շրջանակներին տեղեկացնելու անհրաժեշտությունը: Փոխվարչապետ Մաթևոսյանը նշել է, որ տնտեսական բաղադրիչը առանցքային նշանակություն ունի երկկողմ համագործակցության համար: Բարձր է գնահատվել հատկապես վերջին տարիներին էմիրաթական ընկերությունների կողմից Հայաստանի տնտեսությունում ակտիվորեն ներդրումներ իրականացնելու փաստը: Որպես առանցքային փաստ՝ արձանագրվել է 2021թ-ին «Հայաստանի պետական հետաքրքրությունների ֆոնդ» ընկերության և «Էյր Արաբիա»-ի միջև կնքված պայմանագիրը՝ ազգային ավիաընկերություն ստեղծելու վերաբերյալ: Առևտրատնտեսական և ներդրումային համագործակցությունն առավել զարգացնելու և խորացնելու նպատակով կարևորվել է միջկառավարական հանձնաժողովի հերթական նիստի` Աբու Դաբիում անցկացումը, ինչը կարևոր պայման է երկկողմ համագործակցության դինամիկայի ցանկալի մակարդակն ապահովելու համար: Հիշեցնենք, որ հանձնաժողովի անդրանիկ նիստը տեղի է ունեցել Երևանում` 2019թ-ի մայիսին: Զբոսաշրջության, ինչպես նաև առևտրատնտեսական հարաբերությունների ակտիվացման տեսանկյունից կարևորվել է 2 երկրների միջև ուղիղ ավիահաղորդակցության առկայությունը` ինչպես Աբու Դաբի, այնպես էլ դեպի Դուբայ և Շարժա ու հակառակ ուղղություններով չվերթները: Փոխվարչապետը նշել է, որ Հայաստանի մասնակցությունը «ExpoDubai-2020» ցուցահանդեսին առանձնահատուկ նշանակություն ունի տնտեսական համագործակցության զարգացման համար և շնորհակալություն է հայտնել միջոցառմանը մասնակցելու նպատակով ԱՄԷ-ի կողմից ՀՀ-ին տրամադրված աջակցության համար:

«Aravot.am»-ի տեղեկություններով՝ Ավան վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ Ներսես Պողոսյանի մոտ հայտնաբերված կաթուցիչում (պիպետկա) հայտնաբերվել է զրո չափաբաժնով թմրալկալոիդ, սակայն նրա տանն իրականացված խուզարկությամբ հայտնաբերվել է քիչ չափաբաժնով հաշիշ: Դեպքով հարուցված քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվում է: Ներսես Պողոսյանից լրատվամիջոցը փորձել է պարզաբանում ստանալ, սակայն նա չի ցանկացել, որ իր մեկնաբանությունները հրապարակվեն: Նրա պաշտպան Յուրա Ավայանն ասել է, որ փորձագիտական եզրակացությանը դեռ ծանոթ չեն, չի կարող մեկնաբանել, սակայն վստահեցրել է, որ իր պաշտպանյալի՝ թմրամիջոց օգտագործելու վերաբերյալ որևէ փաստ չկա:

Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչներն այցելել են Ասկերանի շրջանի Խրամորթ համայնքից այս պահին տեղահանված և Ստեփանակերտում ժամանակավոր բնակվող անձանց։ Ադրբեջանական հանցավոր գործողությունների հետևանքով խաթարվել է Խրամորթ և Փառուխ համայնքների բնականոն կյանքը, որի հետևանքով տուժել են ավելի քան 400 անձինք, այդ թվում կանայք, երեխաներ, տարեցներ։ Տեղահանված անձանց մի մասը ժամանակավոր տեղավորվել է հարազատների և բարեկամների բնակարաններում, մի մասն էլ Կառավարության կողմից ապահովվել է ժամանակավոր կացարաններով։ Տեղահանված անձանց հետ ունեցած առանձնազրույցների ընթացքում արձանագրվել է, որ առաջին անհրաժեշտության աջակցություն ստացել են Ասկերանի շրջանի վարչակազմի, տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության կողմից և Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեից, իսկ սոցիալական զարգացման և միգրացիայի նախարարության կողմից իրականացվել է կարիքների գնահատում։ Խրամորթ և Փառուխ համայնքներից տեղահանված բնակչությանը Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի Լեռնային Ղարաբաղի առաքելությունը տրամադրվել է սնունդ և հիգիենայի պարագաններ, ցուցաբերվելու է նաև ֆինանսական բնույթի աջակցություն։ Պաշտպանը լիազոր մարմինների ուշադրությունն է հրավիրում արձանագրված հետևյալ խնդիրների վրա՝ - Տեղահանված անձանց շրջանում առկա է հոգեբանական խոցելիության բարձր աստիճան, անհրաժեշտ է իրականացնել հոգեբանական աջակցության միջոցառումներ։ - Որոշ ընտանիքներում արձանագրվել է կենցաղային որոշակի իրերի բացակայություն։ - Խախտված է երեխաների կրթության իրավունքը, գործնականում նշված համայնքներից տեղահանված նախադպրոցական և դպրոցական տարիքի երեխաները զրկվել են հարազատ միջավայրում կրթություն ստանալու հնարավորությունից։ - Նշված համայնքներից տեղահանված անձանց շրջանում առկա է արժանապատիվ աշխատանքի իրավունքի իրացման անհնարինություն։ ՄԻՊ աշխատակազմի կողմից շարունակվում են խոցելիության բարձր աստիճան ունեցող անձանց՝ մասնավորապես տեղահանված բնակչության իրավունքների պաշտպանության մշտադիտարկումները, արձանագրվող խնդիրները հավաքագրվում և ուղարկվում են պետական լիազոր մարմիններին։

«Փաստինֆո»-ն գրում է․ Եշիշե Զաքունցը մեկն է նրանցից, ովքեր հայրենիքի օրեցօր փոքրացումը, մաս-մաս թշնամուն հանձնելը կանխելու համար օրեր առաջ Կառավարության շենքի դիմաց երկրի կառավարումը ձախողած մարդկանց հրաժարականն էին պահանջում։ Արցախի հայաթափման նպատակով Ադրբեջանի հետևողական քայլերին ՀՀ իշխանությունների զրո պատասխանը, ինչպես Եղիշե Զաքունցն է ասում, հայրենիքի արժեքն իմացող յուրաքանչյուրի համբերության բաժակը լցրել է․ մարդիկ ուզում են ազատվել ներկա իշխանություններից, բայց չգիտեն՝ ինչպես։ «Ես ցավ եմ ապրում՝ տեսնելով, թե ինչպես են հերթով հողերը հանձնում և չգիտեմ՝ ինչ անեմ, որ մարդիկ ոտքի կանգնեն։ Մենք կորցնում ենք մեր երկիրը։ Այն մարդիկ, ովքեր հայրենանվեր են, մտահոգ են երկրի վիճակով, պետք է չհապաղեն։ Մենք պետք է ցույց տանք, որ այս երկրի տերը մենք ենք և դեմ ենք իշխանությունների քայլերին»,-«Փաստինֆո»-ի հետ զրույցում ասում է զոհված զինծառայողի հարազատ Եղիշե Զաքունցը՝ կոչ անելով ստեղծել խումբ, քննարկել մարդկանց ոտքի հանելու ճանապարհը։ Զաքունցը ցավով է նկատում, որ իր նման զոհված հարազատներին այդ օրը՝ Կառավարության շենքի դիմաց իրականացված ակցիայի ժամանակ, այդպես էլ չմիացան այն սրտացավ քաղաքացիները, ովքեր մտահոգ են ստեղծված աղետալի վիճակով։ Այդուհանդերձ, մեր զրուցակիցը վստահեցնում է, որ դա զոհված տղաների հարազատներին չի կարող ստիպել պայքարից հետ կանգնել․ «Մեր պայքարն անպայման շարունակելու ենք։ Հարազատներով անընդհատ քննարկում ենք, թե ինչպես ժողովրդին համախմբենք, սթափեցնենք։ Մեզ համար շատ ավելի ցավոտ է տեսնել, թե ինչ է կատարվում։ Ախր, մեր տղաները կյանքի գնով են պահել այդ հողը։ Դուրս է գալիս, որ անիմա՞ստ էին այդքան զոհերը։ Ո՞նց կարելի է ինչ-որ բանի դիմաց մաս-մաս հանձնել Հայրենիքը»։ Կառավարության քայլերի տրամաբանությունը Զաքունցը չի կարողանում հասկանալ, երբ համադրում է զուգահեռ իրականությունները՝ սահմանին կանգնած զինծառայողին տրվող 150-200 հազար աշխատավարձն ու Երևանում պարեկային ծառայություն իրականացնող պարեկին տրվող 350 հազար աշխատավարձը։ «Ես դեմ չեմ կարգ ու կանոնին, բայց մեր առաջնահերթ խնդիրը երկիրը պաշտպանե՞լն է, թե՞ մայրաքաղաքում ապրողի բարեկեցությունը բարձրացնելը։ Հասկանո՞ւմ եք՝ զինվորն անտեսված է, բանակը վերացման են տանում։ Շատերի հետ եմ շփվում ու տեսնում եմ, որ բոլորը խորը հիասթափության, դեպրեսիայի մեջ են այս ամենից, բայց չգիտեն՝ ինչ անեն»,-ասում է զոհված զինծառայողի հարազատը։ Զաքունցը ԱՄՆ-ից Հայաստան է վերադարձել 4 տարի առաջ։ Ասում է՝ տարբեր երկրներում է ապրել, բայց ոչ մի տեղ իրեն լավ չի զգացել․ միայն Հայաստանում է իրեն լավ զգում, բայց, տեսնելով, թե ինչպես է աչքի առաջ օրեցօր փոքրանում Հայրենիքը, ձեռքերը ծալած նստել չի կարող։ «Իշխանությունները մարդկանց ծաղրում են։ Տպավորություն ունեմ, որ այս սադրանքները նրա համար են, որ մարդկանց լռեցնեն, վախեցնեն, թույլ չտան ոտքի կանգնել։ Ոնց որ ասեն՝ 5000 զոհ ենք տվել, էլի կտանք, խելոք նստեք տեղներդ․․․ Իսկ քանի որ շատ ընտանիքներ կան, որ կա՛մ սահմանին կանգնած զինվոր, կա՛մ շուտով կունենան ու այդ մարդիկ էլ մտածում են՝ լավ է, ձայն չհանենք, որ հանկարծ մի բան չլինի մեր երեխաների ծառայության ընթացքում, կառավարության գլուխ կանգնածները իրենց քայլերը հերթով անում են՝ երկիրը հանձնում են․․․»,-ցավով նկատում է Զաքունցը։ Զոհված զինծառայողի հայրը համոզված է՝ հայրենիքը փրկելու համար նախ նրա յուրաքանչյուր կտորը քոնը պետք է համարես, կարևորես նրա ամեն մի սանտիմետրը։ «Գիտե՞ք, այդ օրը՝ ակցիայի օրը, ես դա շեշտեցի, ասացի՝ ես արցախցի եմ, արցախցու կողքին եմ ու կապ չունի, որ ես Արցախում չեմ ծնվել։ Այդպես պետք է լինի մեր երկրի ցանկացած հատվածի պարագայում։ Անկախ նրանից, թե ով որտեղ է ծնվել, պետք է այն գիտակցումն ունենա, որ իրենը համարի Հայաստանի ամեն մի կտորը»-ասում է Զաքունցը։ Մարդկանց մոտ նաև այդ գիտակցումն արթնացնելու համար են այսօր պայքարում զոհված տղաների հարազատները, որպեսզի մի օր չարթնանանք ու պարզվի, որ Հայաստան պետություն այլևս չկա։

168.am-ը գրում է․ «2022թ. մարտի 2-ին Դավիթաշեն վարչական շրջանի նախկին ղեկավար Սաշա Կատվալյանը նշանակվեց Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավար՝ փոխարինելով իշխանափոխությունից հետո համայնքը ղեկավարած Դավիթ Կարապետյանին: Այս նշանակումը, սակայն, ըստ ամենայնի ցնցումներ է առաջացրել վարչական շրջանի աշխատակազմում: 168.am-ի հետ կապ հաստատած Մալաթիա-Սեբաստիայի թաղապետարանի աշխատակիցները, ում անունները հասկանալի պատճառներով չենք հրապարակում, պատմում էին այն սթրեսային իրավիճակի մասին, որը ստեղծվել է Սաշա Կատվալյանի՝ իր նոր պաշտոնը ստանձնելուց հետո: Դեռևս մարտի 4-ին «Հրապարակը» գրել էր, որ Սաշա Կատվալյանը պաշտպանության նախարար և նախկին փոխվարչապետ Սուրեն Պապիկյանի և Տիգրան Ավինյանի մտերիմն է, և Կատվալյանին գործուղել են Մալաթիա, որպեսզի համայնքում «կարգուկանոն» հաստատի, ամրապնդի իշխանության դիրքերը և աշխատի 2023 թվականի Երևանի ավագանու ընտրությունների համար: «Թաղապետարանի աշխատակազմը, շունչը պահած, սպասում է. նրանց տեղեկություն է հասել, որ թաղապետը կադրային ջարդ է իրականացնելու և յուրայիններին է նշանակելու պաշտոնների»,- գրել էր թերթը: Կադրային ջարդը, ըստ թաղապետարանի աշխատակիցների, արդեն իրողություն է: «Մենք բարձրաձայնել ենք այն իրողությունների մասին, որոնք Սաշա Կատվալյանի՝ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ղեկավար նշանակվելուց հետո կան թաղապետարանում, և դրանից հետո վիճակն ավելի է սրվել: Երկարամյա աշխատանքային փորձ ունեցող աշխատակիցներին է ստիպում դիմում գրել, աշխատանքից ազատվել: Իր աշխատանքը թողած՝ սկսած 2018թ.-ից տվյալներ է հավաքում, որ մի բան գտնի: Սպառնում է անհիմն նկատողություններով, որ ազատելու հիմք ունենա»,- ասացին թաղապետարանի աշխատակիցները, ովքեր կանգնած են աշխատանքը կորցնելու վտանգի առաջ: Աշխատակիցների խոսքով՝ մոտ 40 մարդու արդեն իսկ ազատել է վարչական շրջանի նորանշանակ ղեկավար Սաշա Կատվալյանը, և գործընթացը շարունակվում է: «Ամեն օր աշխատանքի ենք գալիս՝ չիմանալով՝ հաջորդ օրը կրկին կգա՞նք, թե՞ արդեն ազատված կլինենք: Տարբեր բաժիններից՝ և կոմունալից, և քաղշինից, և եկամուտների ու առևտրի բաժնից, տեխնիկական սպասարկման բաժնից բավականին թվով աշխատողների է ազատել: Փոխարենը՝ թաղապետարանը լցրել է Դավիթաշենի թաղապետարանի անձնակազմով, ուր նախկինում աշխատել է»,- նշեցին մեր զրուցակիցները: Ըստ նրանց՝ աշխատանքից ազատելիս ասվել է ընդամենը մեկ նախադասություն՝ մենք իրար հետ չենք կարող աշխատել: «Իր ասելիքը մեր նորընծա ղեկավարը փոխանցել է տեղակալի և իր բերած բաժինների պետերի միջոցով, որոնց հրամանները դեռ չեն էլ եկել: Մեզ պարզապես ասում են՝ պարոն Կատվալյանը չի ուզում ձեզ հետ աշխատել, դիմում գրեք: Դիմումն էլ պետք է գրենք իր ուզած ժամկետով: Այն աշխատակիցներին, ովքեր հրաժարվում են ինքնակամ աշխատանքից ազատվելու դիմումներ գրել, հանձնարարում է կատարել այնպիսի աշխատանքներ, որոնք նրանց աշխատանքային պայմանագրերում չկան»,- իրենց վրդովմունքն արտահայտեցին Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի աշխատակիցները: Նրանց խոսքով՝ նույն տեքստն ասվում է նաև այն բաժինների պետերին, ովքեր դեռ աշխատում են: «Առաջին օրը, որ եկավ թաղապետարան, արդեն իսկ հետը շատ մարդիկ կային, և խոսում էին, որ այդ մարդիկ եկել են՝ աշխատեն: Բոլորին ազատելու է, որ կարողանա իր մտերիմներին տեղավորել աշխատանքի, և այդպես էլ եղավ: Ֆինանսականի պետ է բերել, իրավաբանական, քաղաքաշինության բաժինների պետեր, կոմունալ բաժնի պետ՝ նույնպես: Նաև, ինչպես արդեն նշեցինք, բազմաթիվ այլ աշխատակիցներ՝ հիմնականում Դավիթաշեն վարչական շրջանի աշխատակազմից և 4-րդ գյուղի իր համագյուղացիներից (Հաղթանակ թաղամաս.- Գ.Ս.)»,- ասացին 168.am-ի զրուցակիցները: Թաղապետարանի աշխատակիցների պնդմամբ՝ այս պահին իրենց ազատմանն են սպասում առևտրի բաժնի, հողի վարձակալության և գովազդի բաժինների պետերը, ում հրահանգված է ազատման դիմում գրել: «Ի դեպ, թաղապետարանի ավտոկայանատեղիում, որտեղ պետք է կայանված լինեն միայն աշխատակազմի մեքենաները, կայանվում են նաև դեռևս աշխատանքի չընդունված մարդկանց մեքենաները, որի իրավունքը չունեն»,- նշեցին թաղապետարանի աշխատակիցները: Սաշա Կատվալյանի հետ 168.am-ին կապ հաստատել չհաջողվեց: Այնուամենայնիվ, պատրաստ ենք լսել նաև նրա տեսակետը ստեղծված իրավիճակի առնչությամբ»:

Aysor.am-ի զրուցակիցն է ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Արծվիկ Մինասյանը։ - Պարոն Մինասյան, Դուք հայտնի ֆուտբոլասեր եք, մի ժամանակ քաղաքական գործիչների թիմում էիք հանդես գալիս։ Ուզում եմ հարցնել Հայաստանի ֆուտբոլի հավաքականի՝ երեկ կրած 9։0 հաշվով պարտության մասին։ Ըստ Ձեզ՝ ինչո՞ւ Նորվեգիայի հետ ընկերական հանդիպմանն այսպիսի արդյունք գրանցվեց։ - Իհարկե, պարտությունից պետք չէ ողբերգություն սարքել։ Պարտություններից պետք է դասեր քաղել և ավելի հիմնարար վերանայումներ իրականացնել։ Ուղղակի պետք է աշխատել։ Բայց նաև ակնհայտ է, որ ֆեդերացիան Հայաստանում ֆուտբոլի զարգացման ուղղությամբ բավարար ջանքեր չի գործադրում։ - Կարելի՞ է ասել, որ ֆուտբոլը Հայաստանում «մահացել է», այլևս գոյություն չունի։ - Չէ, ես նման կտրուկ գնահատական չէի տա, որովհետև, փառք Աստծո, ֆուտբոլը և ֆուտբոլ խաղալու ունակությունը շատ բանով այս իշխանությունից կախված չեն։ Եթե կախված լիներ, իհարկե, դա էլ «մահացած» կլիներ, բայց քանի որ որպես կանոն՝ ֆուտբոլի նկատմամբ հակումն ու տաղանդը ի սկզբանե է, դրա համար անհատական մակարդակով տաղանդները կան և փառք Աստծո, որ կան։ Մնում է կազմակերպչական ճիշտ աշխատանք իրականացվի, որպեսզի կարողանանք ավելի լավ հաջողություններ արձանագրել։ - Պարոն Մինասյան, երեկ խոշոր հաշվով պարտությունից հետո ՀՖՖ-ն, Հայաստանի ազգային հավաքականի մարզչական շտաբը և ֆուտբոլիստները ներողություն խնդրեցին երկրպագուներից։ Բայց միայն ներողությունը բավարա՞ր է, թե ՀՖՖ-ն պետք է լուրջ հետևություններ անի։ -Իհարկե, հետևություններ շատ կան անելու։ Հիմա բոլորը թիվ մեկ քննադատությունն ուղղում են գլխավոր մարզչին։ Այո՛, գուցե գլխավոր մարզչի թերություններն էլ կան, բայց նորից եմ ասում՝ պետք է առավել ամբողջական և հիմնարար քայլեր իրականացվեն։ - Ըստ Ձեզ, ո՞րն է եղել հայկական նորագույն ֆուտբոլի ամենաարդյունավետ և հիշարժան շրջանը։ - Երբ Յան Պորտերֆիլդը դարձավ հավաքականի գլխավոր մարզիչ, և Վարդան Մինասյանն էլ՝ իր օգնական, իսկ հետո՝ արդեն գլխավոր մարզիչ, ահա այդ շրջանում հստակ երևում էր, որ թե՛ ֆեդերացիան, թե՛ մարզչական թիմը ավելի համահունչ և ավելի նպատակային գործունեություն էին ծավալում։ Իհարկե, այն ժամանակ էլ քննադատություններ կային, սակայն անհամեմատելի էին նախկին և ներկա ժամանակահատվածները։

Էրեբունու քրեական հետախույզների ձեռնարկած օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները տրամաբանական ավարտին հասան մարտի 18-ին: Ժամը 21.20-ին Երևանի Դավիթ Բեկի փողոցից նրանք բաժին բերման ենթարկեցին 28 և 25 տարեկան երիտասարդների, երկուսն էլ՝ մայրաքաղաքի բնակիչներ: Կասկածանքը թմրանյութ պահելը, իրացնելն ու օգտագործելն էր: 28-ամյա երիտասարդի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվեց մարիխուանայի նմանվող զանգվածով յոթ փաթեթ: Պլաստիկ չորս ձողիկ և նույնանման զանգված հայտնաբերվեց նաև 25-ամյա երիտասարդի խուզարկությամբ: Ըստ նրանց` մարիխուանան ձեռք էին բերել «Տելեգրամի» միջոցով, և պետք է տեղադրեին մայրաքաղաքի տարբեր վայրերում: Հետագա միջոցառումների արդյունքում պարզվեց նաև, որ բերման ենթարկվածներն արդեն հասցրել էին բազմաթիվ փաթեթներ տեղադրել տարբեր վայրերում: Ճշտվում են ավելի քան 110 գրամ ընդհանուր քաշով փաթեթների թաքստոցները: Նույն օրը դեպքի առթիվ հարուցվում է քրեական գործ, որի շրջանակներում ձեռնարկած միջոցառումներով մայրաքաղաքի Գյուրջյան փողոցում իրավապահները հայտնաբերում են 46 գրամ մարիխուանայի նմանվող զանգվածով փաթեթ, որը երիտասարդներին էր հասցեագրել անհայտ մի օգտատեր: Իսկ Երևանի Հասրաթյան փողոցի մի բնակարանում, որտեղ փաստացի բնակվում էր 25-ամյա երիտասարդը, հայտնաբերվում և առգրավվում է մարիխուանայի նմանվող զանգվածներով երկու փաթեթ՝ 40 գրամից ավելի քաշով: Ստացված տեղեկությունների հիման վրա շարունակելով միջոցառումները՝ Էրեբունու քրեական հետախույզները Գյուրջյան փողոցում դարանակալում են: Մարտի 19-ին, ժամը 11-ին, նրանց տեսադաշտում է հայտնվում կասկածելի անձ: Երևանի բնակիչ, 26-ամյա երիտասարդը, իր վարած «ԲՄՎ» մակնիշի մեքենայով հանդերձ, բերման է ենթարկվում ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ նրա անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվում է մարիխուանայի նմանվող զանգված: Նրա բջջային հեռախոսները զննվում են։ «Տելեգրամ» հավելվածում առկա էին թմրանյութ իրացնելու վերաբերյալ տեղեկություններ: Էրեբունու քրեական հոտախույզները, համագործակցելով տարածքային քննչական մարմնի և դատախազության ծառայողների հետ, փաստական տվյալներ ձեռք բերեցին, որ բերման ենթարկվածը Երևանում վարձակալում է բնակարաններ, որտեղ աճեցնում է կանեփ՝ թմրամիջոց պատրաստելու նպատակով։ Հետագա միջոցառումներով հայտնաբերվում է նաև կանեփ մշակողը։ Դատարանի որոշմամբ երեքն էլ կալանավորվել են, իսկ կանեփ մշակողը ստորագրությամբ բաց է թողնվել: Նշանակվել են փորձաքննություններ: Քրեական հետախույզների միջոցառումները շարունակվում են: