Այս իշխանությունների հետ հույս կապելը, թե կգիտակցեն ազգային շահը, վտանգավոր մանկամտություն է․ Վրթանեսյան

Ուկրաինայում տիրող ռազմական իրադրության մասին խոսելիս, մեզանում ընդունված է տարբեր զուգահեռներ տանել այդ երկրի և Հայաստանի միջև՝ որպես պատերազմ տեսած ու դրա շարունակական սպառնալիքի տակ ապրող պետությունների։ Հիմնական թեզն այն է, որ, օրինակ, Արցախի 44-օրյա պատերազմի ժամանակ աշխարհն այսքան հավաքական ու միանշանակ աջակցություն չէր ցուցաբերում մեզ, որքան այս օրերին՝ Կիևին։ Բայց նաև փաստ է, որ դրանում առկա է հայկական կողմի բացթողումը՝ ինչպես ռազմավարական, քաղաքական, դիվանագիտական քայլերի, այնպես էլ՝ անվտանգային արդյունավետ դոկտրինի առումով։

Ո՞րն է ուկրաինական պատերազմի՝ մեզ համար կարևոր եզրահանգումը։ Մեր այս հարցին ի պատասխան, ռազմական փորձագետ Կարեն Վրթանեսյանն ասաց․

«Կարծեմ Թալեյրանն է (Շառլ-Մորիս դը Թալեյրան - ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ, դիվանագետ- խմբ․)ձևակերպել. «Մարդիկ սովորում են իրենց սխալներից, խելացի մարդիկ՝ այլոց»։ Կարծում եմ սակայն, որ մենք նույնիսկ մեր սխալներից չենք սովորում։ Ուկրաինայի դասն այն է, որ ինչպես և մարդկության ամբողջ պատմության ընթացքում, այնպես էլ արդի աշխարհում միջազգային իրավունքի բարի փերին չի թռնելու, գա, քո անվտանգությունն ապահովելու, եթե դու ինքդ պատրաստ չես քո անվտանգությունն ապահովել։ Ցավոք, սա առաջին դեպքը չէ, որը պիտի դաս լիներ մեր համար, ոչ էլ վերջինը»։ 

Մեր զրուցակցի կարծիքով, ուկրաինական պատերազմի երկրորդ դասն այն է, որ համաշխարհային կարգը կրկին փոխվում է և աշխարհը կրկին դառնում է ծայրահեղ բևեռացված։ 

«Ընդ որում, ենթադրում եմ, որ դեռ 2 շաբաթ առաջ դա մինչև վերջ չէին գիտակցում նույնիսկ աշխարհի ուժերի կենտրոններում»։,- ընդգծեց Վրթանեսյանը։ Մեր այն դիտարկմանը, թե, արդյո՞ք, ՀՀ իշխանությունները, հատկապես 44 - օրյա պատերազմից հետո, կարևոր հետևություններ են արել, Կարեն Վրթանեսյանը նկատեց․ 

«ՀՀ իշխանությունների №1 խնդիրը պետք է լիներ հանրության համախմբումը, համազգային միբիլիզացիան բանակը վերականգնելու և երկրի անվտանգությունն ապահովելու համար։ Բոլոր ռեսուրսները, ազգային ամբողջ ներուժը պետք է ուղղվեին այդ խնդիրը լուծելուն։ Դա չի արվել»։ 

Ըստ փորձագետի, պետական բոլոր ռեսուրսներն ուղղվել են Նիկոլ Փաշինյանի անձնական իշխանությունը պահելու և ամրապնդելու վրա։ 

«1,5 տարի հանցավոր կերպով ժամանակ է կորսվել։ Կամ գուցե ոչ թե անգիտակցաբար է կորսվել, այլ միտումնավոր սաբոտաժ է սա...»,-շեշտեց Վրթանեսյանը։

Ինչ վերաբերում է Հայաստանի՝ տարածաշրջանում ուժեղ խաղացող լինելու հեռանկարին և այդ համատեքստում կատարվելիք քայլերին, ռազմական փորձագետը նշեց հետևյալը․
««Ի՞նչ պիտի անի Հայաստանը այս իրավիճակում» հարցը կապիտուլյացիոն հայտարարության ստորագրումից հետո տարբեր առիթներով հաճախ եմ լսում։ Կարծում եմ, որ ճիշտ կլինի կոնկրետացնել, թե ո՞վ պիտի անի։ «Հայաստան» ասելով ո՞ւմ նկատի ունենք։ Եթե խոսքը ներկայիս իշխանությունների մասին է, ապա այդ իշխանությունը որևէ բան չի անելու, բացի Նիկոլ Փաշինյանի և իր մերձավոր շրջապատի անձնական շահերը սպասարկելուց։ Միակ բանը, որ այս իշխանությունը կարող է անել Հայաստանի ապագայի համար, դա հրաժարական տալն է ու քաղաքական ասպարեզից հնարավորինս արագ և անցնցում հեռանալը»,- ասաց մեր զրուցակիցը։

«Ի՞նչ պիտի անեն ազգային էլիտաները»։ Այս հարցն, ըստ փորձագետի, ունի մեկ պատասխան․

«Առաջին հերթին. վերականգնել հանրային / ներազգային համերաշխությունը՝ հաշվի առնելով մեր ազգի առջև ծառացած գոյաբանական սպառնալիքները։ Գիտե՞ք, դեռ 2 շաբաթ առաջ Կիևն այնքա՜ն խաղաղ էր թվում։ Մարդիկ ռեստորաններ էին գնում, թատրոններ, կինո, եվրոպական գեղեցիկ մայրաքաղաք էր... Այսօր Հայաստանն էլ է շատ վտանգավոր շրջանում / փուլում գտնվում։ Շատ դժվար է նույնիսկ մեկ ամսվա հորիզոնով կանխատեսել, թե ինչ կլինի այստեղ»։

Երկրորդը, ըստ Վրթանեսյանի, պետք է սկսել վերականգնել և հզորացնել բանակը, պատրաստել երկիրը պաշտպանության։ Աղետալի պատերազմից և նոր կորուստներից խուսափելու, իսկ գուցե նաև խաղաղությունը պահպանելու միակ տարբերակն է դա։

«Երրորդը՝ անվտանգության առաջնային հարցերը լուծելուն զուգահեռ ազգային էլիտաները պետք է անհապաղ ձեռնարկեն ազգային արդիականացման (մոդեռնիզացիայի) գործընթաց, ընդ որում այդ գործընթացը պետք է սկսեն հենց իրենցից։ Երևի թե այդ գործընթացի առաջին քայլը պետք է լինի սեփական սխալների սթափ, անկեղծ ու խիզախ վերլուծությունը։ Ես ձևակերպում եմ այդ ամենը հետևյալ բանաձևով. Անվտանգություն / Արդիականացում / Առաջընթաց։ Այսպես ասած, 3Ա-ի բանաձև»,-շեշտեց փորձագետը։

«ՀՀ ներկա իշխանություններն արդեն բազմիցս ապացուցել են, որ անընդունակ են նման ռազմավարություն մշակել, էլ չասեմ՝ իրագործել։ Այնպես որ իրենց հետ որևէ հույս կապելը, թե հանկարծ «կզարթնեն» ու կգիտակցեն ազգային շահը, վտանգավոր մանկամտություն է»,-եզրափակեց Կարեն Վրթանեսյանը։


Արա Ալոյան
«news.5tv.am»